Bizimle İletişime Geçin

Kültür - Sanat

Türkülerimiz; Ana sütü gibi candan, ana sütü gibi temiz

Türkülerimiz

Türkülerimiz; Ah bu türküler, Geçen ay yayınlanan ilk yazımda müziğin ruhuna, anlamına, sanat ve sanatçı kavramına değinmiştim. İlk yazının heyecanına ortak olan, ilgi gösteren, mesaj atan okurlara samimi bir teşekkür iletmek istiyorum. Lütfen yazılara dair görüşlerinizi, olumlu ya da olumsuz eleştirilerinizi iletin.

Türkülerimiz; Aslında bu yazının konusu ilk yazının son bölümünde gizliydi. Ne demiştik bir hatırlayalım:

‘Uzun ince bir yoldan çıkıp ‘gönlüm hep seni arıyor neredesin sen’ diyeceğiz. Ege’nin zeybeği, Anadolu’nun bozlağı, Güneydoğu’nun barak havası, Karadeniz’in horonuna kadar uzanacağız.’

Haydi o zaman ülkemizin yedi bölgesine sırayla uzanalım, türkülerinin ezgi özelliklerine bakalım;

 Akdeniz Bölgesi

Adana, Kahramanmaraş ve İçel’in yer aldığı Akdeniz’in doğusunda müziğe genellikle 4 zamanlı ezgiler hâkimdir. Antalya ve Burdur’u içine alan Akdeniz’in batı bölümünde ise 4 zamanlı ezgiler azalır. Yerini 9 zamanlı zeybek tavrı ezgiler alır.

Batı Akdeniz’de ‘teke zortlatması, datdiri, boğaz ve gurbet havaları (içli, ağıt türü)’ oldukça yaygın ezgi yapılarıdır. Antalya ve yöresinde genellikle Teke yöresi ezgiler hâkim olmakla birlikte yörüklere özgü olan bozlak, ağıt, varsağı, koşmalarla birlikte semahlar da mevcuttur.

Doğu Akdeniz’de İçel yöresinde görülen kaşık oyunları, mengi, zeybek, sallama semah ve benzeri oyunların tümü sözlü ezgilerdir.

Doğu Anadolu Bölgesi

Türkiye genelinde kırık hava türküler, uzun havalardan çok fazladır. Ama TRT repertuvarını incelerseniz Doğu Anadolu türkülerinin yarısını kırık hava diğer yarısını uzun hava türkülerin oluşturduğunu görürsünüz. Doğu Anadolu’da içli, uzun havalar kırık havalar kadar baskındır.

Bölge sınırları içinde daha doğuda yer alan ve Türkiye’nin doğu sınırını oluşturan Kars, Ardahan, Ağrı, Iğdır ve Van’da, 6 zamanlı Azeri türü ezgiler öne çıkar. Kars, Ardahan, Iğdır Azeri türkülerin en yaygın olduğu yörelerdir. Van yöresinde bar, halay, uzun havalar bir arada bulunur.

Erzurum (bar bölgesi) ve Elazığ (halay bölgesi), ‘müstezat’ türü ezgilere sahip iki önemli musiki ve kültür merkezidir. Arguvan ağzı gibi çok önemli söyleyiş tarzına sahip Malatya’da semahlar da dikkat çeker. Semahlar, aslında daha çok zengin türkü çeşitliliğine sahip olan Erzincan ve civarında yaygındır.

Ayrıca müzik tavrı üzerinde etkisi olan halk oyunları bakımından Doğu Anadolu’nun kuzeyinde ‘bar’, güneyinde ise ‘halay’ türü oyunların, yaygın melodi tavrını sergilediği bilinir.

Türkülerimiz

Halk oyunları ve müzik tavrı birbirini etkileyen iki unsur. Doğu Anadolu demek ‘halay’ demek.

Ege Bölgesi

Ege türkülerinin büyük bölümü zeybek tarzı ezgi yapısına sahiptir. Yörenin karakteristik melodik yapısı, 9/8’lik hareketli; 9/4 ve 9/2’lik daha ağır zeybek ezgilerinde sergilenir. Ege Bölgesi’nin tipik melodik tavrını İzmir, Denizli, Aydın, Muğla türküleri yansıtır. İzmir’in Kavakları ve Ormancı bu türü yansıtan türkülerdendir.

Haydi söyleyelim birlikte;

“İzmir’in kavakları

Dökülür yaprakları

Bize de derler Çakıcı yãr fidan boylu

Yakarız konakları

***

Çıktım Belen kahvesine baktım ovaya, baktım ovaya

Bay Mustafa çağırdı, dam’ oynamaya,

Ormancı da gelir gelmez, yıkar masayı, yıkar masayı

Söz anlamaz Ormancı, çekmiş kafayı

Türkülerimiz

Ege, zeybektir. 9/8’lerin hareketlilerin yanı sıra 9/2’lik ağır zeybekler de vardır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Güneydoğu Anadolu türkülerinin geneli halay türü ezgi yapısına sahiptir. Bu yörede uzun havalar öne çıkar. Ayrıca Diyarbakır’da divan, gazel, ibrahimî ve hoyratlar; Şanlıurfa’da hoyratlar ve semah havaları, Gaziantep ve civarında ağırlıklı olarak barak havaları egemendir. Ayrıca Şanlıurfa civarında 10 zamanlı Kerkük havaları da yaygındır.

İç Anadolu Bölgesi

İç Anadolu türkülerine de halay türkülerinin tavrı hâkimdir. Türk Halk türküleri içinde en geniş ses özelliğine sahip türküler bu bölgede yer alır. Özellikle Kırşehir, Konya ve Kayseri civarında bozlak türü uzun havalar yoğunlaşır.

“Ay ile doğar da gün ile aşar

Zahide’mi görenin tebdili şaşar

İyinin kaderi kötüye düşer

Diken arasında kalmış gül gibi”

Semah türünün bol olduğu Sivas yöresinde, Doğu Anadolu ezgi yapısı belirginleşir. Uzun hava kuşağı içinde yer alan Sivas’ın kırık havaları ise zengin ritim türlerine sahiptir. Mihrali Bey, türküsü Sivas yöresinin duygulu uzun havalarının tipik örneğini teşkil etmektedir.

Bozlak türünün meşhur olduğu Kırşehir yöresinde kaşık-zil havalarıyla, halay havaları bir arada bulunmaktadır. Bunun yanı sıra kaşık havalarının çok yaygın olduğu Konya’da sözlü oyun havaları dikkat çeker. İlginç müzik yapısına sahip olan Ankara yöresinde zeybek (seymen havaları), semah, karşılama, misket ve bozlak türleri birlikte yer alır.

Neşet Ertaş

İç Anadolu bozlak diyarıdır. Bozlağın en bilinen ismi de Neşet Ertaş’tır.

Karadeniz Bölgesi

Karadeniz türkülerinin hemen hepsi hareketli, kıvrak ve ritmik bir ezgi yapısına sahiptir. Türkülerin ekseriyetini mani bentlerinden oluşan kırık havalar meydana getirir. Ayrıca bu bölgenin ‘yol havası’ adıyla tanımlanan karakteristik uzun hava türü duygulu türküleri de, Doğu Karadeniz’de sevilerek icra edilir.

Doğu Karadeniz yöresinde halk oyunu türü olarak yine ritmik melodi yapısıyla kıvrak hareketlere sahip ‘horon’lar hâkimdir. Özellikle oyun yapısı ve oyun ezgi türleriyle türkü ezgileri paralellik sergiler.

Bu bölgede Artvin ezgi özellikleri bakımından farklıdır.

“Çift jandarma geliyor le Kaymakam konağından

Fiske vursan kan damlar le Kırmızı yanağından”

örneğinde olduğu gibi. Artvin, karakteristik hareketli Karadeniz ezgi yapısıyla birlikte yer yer bar yöresinin ve Azeri müziğinin vasıflarını da yansıtır. Özellikle horon tavrının en bariz vasıflarıyla sergilendiği illerin başında gelen Rize’de ezgilerin çoğu 7 zamanlıdır.

Trabzon’da kıyı havalarına ‘yalı havası’, iç kesimlerin havalarına ‘ova havası’, uzun havalara ‘yol havası’, kıyı kesimlerde bağlama eşliğinde icra edilen ezgilere de ‘kol (kolbastı) havası’ denilir. Bununla birlikte Giresun uzun hava türünün Karadeniz’de en yoğun olduğu yöredir. Giresun ve Ordu türkülerinin geneli 9 zamanlıdır. Karadeniz yöresinde ‘karşılama’ türünün en yoğun olduğu kesim buralardır.

Marmara Bölgesi

Marmara hem müzik hem de oyun ezgileri bakımından iki kısma ayırmak gerekir. Bölgenin Asya yakasında kalan kısmıyla Avrupa yakasında kalan kısmının müzik tavrı farklılık arzeder. Avrupa yakasında kalan bölgenin (Trakya’nın) müzik yapısını belirleyen, Edirne, Tekirdağ hatta Balkanlar’da Türklerin yaşadığı hemen her yerde 9 zamanlı ‘hora ve karşılama’ türü ezgilerle birlikte 7 zamanlı ‘kasap havaları’ bölgenin müzik yapısını yansıtır.

“Arda boylarında kırmızı erik

Helime’nin ardında on yedi belik

Ah anneciğim ah anneciğim yaktın ya beni

Bu genç yaşta denizlere attın ya beni

Arda boylarında sarı karınca

Ah nere gideyim sabah olunca

***

Drama köprüsü Hasan dardır geçilmez

Soğuktur suları Hasan bir tas içilmez

At martinini Debreli Hasan dağlar inlesin

Drama mahpusunda Hasan dostlar dinlesin .

Çanakkale yöresindeki zeybek ve karşılamalar da 9 zamanlıdır. Aynı zamanda Anadolu yakasında olup da yörenin belirgin musiki özelliklerini yansıtan Balıkesir ve civarında yine 9 zamanlı ağır zeybek tarzı ezgi yapısının yaygın olduğu bilinir. Uzun hava türüne rastlanmayan bu yörede ‘bengi, mengi, güvede, alay havası ve barana havası’ gibi hem oyun hem de müzik yapısını anlatan ezgi türleri bulunur.

Evet yazıyı sonlandırmanın zamanı geldi. Ülkemizin 7 bölgesinin halk müziği türlerine, özelliklerine değindim. Türkiye o kadar büyük bir derya ki yazmakla bitiremeyiz. Her bölgenin her şehrinin kendi içinde bile apayrı zenginlikler var.

Gelecek yazımda şehirlerin halk müziklerini inceleyelim hatta beraber türkülerini söyleyelim. Yolculuğumuza da Samsun’dan başlayalım. Siz çok değerli kanaldaa.com okuyucularıyla şehir şehir türkü yolculuğuna çıkalım.

Sağlıcakla kalın… Müzikle kalın….

Gücem AĞMAZ.

3 Yorum

3 Yorum

  1. Beyza

    12 Haziran 2021 at 23:00

    Güzel başlangıç Samsun. Kurtuluş’un başladığı şehir. Gelecek yazınızı bir Samsunlu olarak merakla bekliyor olacağım.

  2. Arda

    12 Haziran 2021 at 23:02

    Zengin özik yelpazesine sahip coğrafyamızın müziğini gayet sade bir şekilde anlatmışsınız. Teşekkürler..

  3. şevket

    14 Haziran 2021 at 12:01

    Güzel bir yazı takip edeceğiz..

Yorum Yap覺n

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Gücem AĞMAZ

Kültür - Sanat

Güliz Ayla 16 Haziran’da V Sahne’de

Güliz Ayla, 16 Haziran akşamı Samsun’da sahne alacak.

Aslen Samsunlu olan; 2015 yılında çıkardığı single ile kısa sürede müzik çevrelerinden büyük beğeni toplayan Güliz Ayla; “Benim evim” dediği Samsun’da hayranları ile buluşacak.

Atakum İlçesi Adnan Menderes Bulvarı’nda yer alan V Sahne’de; hayranları ile buluşacak olan Güliz Ayla, unutulmaz bir gece yaşatacak.

Samsun sayesinde şahane bir çocukluk, ergenlik ve gençlik dönemi yaşadığını her fırsatta dile getiren Güliz Ayla, birbirinden güzel şarkılarını hayranları için seslendirecek.

Güliz Ayla kimdir ?

Güliz Ayla, 27 Nisan 1988’de Samsun’da doğdu. 1998 yılında Samsun’da iki yıllık Belediye Konservatuvarı Tiyatro ve Drama Bölümü’ne girdi.

Çeşitli orkestralarda solistlik veya koroistlik yaptı. Lise eğitimini Samsun Anadolu Lisesi’nde tamamladı.

2006 yılında Adelaide isimli gruba dahil oldu. Bu grupla Rock’n Dark Express Rock Müzik Yarışması’nda birinci oldu.

Güliz Ayla, Müjdat Gezen Sanat Merkezi Batı Müziği bölümünü kazandı. Sonra da Müjdat Gezen’in yazdığı iki müzikalin şarkılarını seslendirdi. Müzik kariyerine Metin Özülkü, Işın Karaca ve Extra Orkestra gibi isimlere vokal yaparak başladı.

Vokalistliğin ardından albüm yapmaya karar veren Ayla’nın yolu Sıla Gençoğlu ve Efe Bahadır ile kesişti. Sıla ve Bahadır Ayla’nın albümünde prodüktör olmayı kabul ettiler. Sonrasında ise Uluslararası menajerlik, organizasyon ve iletişim danışmanlığı firması olan Day 1 Entertainment Turkey ve müzik şirketi Sony Music ile sözleşme imzaladı.

Güliz Ayla

İlk albüm 2015’te

16 Nisan 2015 tarihinde Ayla albüm öncesi söz ve müziğini kendisinin yaptığı “Olmazsan Olmaz” single’ını piyasaya sürdü. Ayla albüm öncesi single çıkartmasıyla ilgili olarak:

“Albümümüz bitmek üzere ama bir türlü gelmeyen baharın, geliyorum sinyallerini daha fazla göz ardı edemedik ve içimizde kaynayan enerjiyi sizinle paylaşmak istedik.” yorumu yaptı.[4] Şarkı, Youtube’da 175 milyon izlenme rakamına ulaşmayı başardı.

18 Eylül 2015’te Sıla Gençoğlu ve Efe Bahadır’ın prodüktörlüğünde kendi adını verdiği Güliz Ayla albümünü yayımladı. Ayrıca albümdeki şarkıların söz ve müzikleri Ayla, Gençoğlu ve Bahadır tarafından hazırlandı.

“Yalvarırım” şarkısının müziğini ise Yalın besteledi. Ayla’nın sözünü ve müziğini kendi yaptığı üç şarkı “Olmazsan Olmaz”, “Benim Olmazsan” ve “Sevgilim” albümde yer aldı. Ayla ilk albümünü şöyle açıkladı: “Öncelikle bu albüm uzun süren çalışmalarımız sonucunda hazırlandı. Çok küçük birkaç sentetik duyulan şeyler olsa da, sound olarak daha çok akustik ağırlıklı bir albüm olduğunu söyleyebilirim.

Albümde dokuz parça var. Bunlardan söz ve müziği sadece bana ait olan parçaların yanı sıra, Sıla Gençoğlu, Efe Bahadır ve Yalın’ın yer aldığı ortak çalışmalarımız da var. Bir de müziği Christos Dantis’a ait yunanca bir parça yer alıyor. Sözlerini yine Sıla Gençoğlu yaptı. Albümün prodüktörleri Efe Bahadır ve Sıla Gençoğlu.”

Albümün ikinci klibi sözünü Sıla’nın müziğini Dantis’in yaptığı “Bahsetmem Lazım” şarkısına çekildi. Şarkı, Türkiye Resmî Listesi’nde 5 numaraya kadar yükselmeyi başardı.

20 Nisan 2016 tarihinde “İlk Öpücük Benden Olsun” single’ı piyasaya sürüldü. Şarkının sözünü ve müziğini Yalın hazırladı. Klibin çekimleri ise Nihat Odabaşı tarafından gerçekleşti.

Okumaya devam et

Kültür - Sanat

Karadeniz Tiyatro Kooperatifi 4 ilde ücretsiz oyunlar

Karadeniz

Karadeniz Tiyatro Kooperatifi mayıs ayında; 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramını da içine alacak şekilde; üye tiyatrolarının bazılarının gösterimlerine belli bir kontenjan ayırıp; çocuk ve gençleri ‘ücretsiz tiyatro’ ile buluşturdu.

Genel merkezi Samsun’da olan Kooperatif’e bağlı tiyatro grupları Samsun, Amasya, Trabzon ve Giresun’da gençler ve çocukları tiyatroyla buluşturdu.

Özellikle maddi veya sosyal olarak dez avantajlı olan ve daha önce hiç tiyatro izlememiş çocuk ve gençlerin davet edildiği projede; Samsun, Amasya, Trabzon ve Giresun Bulancak’ta gerçekleştirildi. Ayrıca her tiyatro kendi salon kapasitesine göre bir kontenjan ayırıp; çocuk ve gençleri salonda ağırlayarak tiyatroyla buluşturdu.

Karadeniz Tiyatro

29 Mart 2021’de Samsun’da kuruldu

Karadeniz Tiyatro Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı ve Samsun Düşevi Sahnesi Kurucusu Cem Kaynar; “29 mart 2021 yılında merkezi Samsun olarak kurulan Karadeniz Tiyatro Kooperatifi; özellikle ilk olarak 2021 yaz ayında Gümüşhane Belediyesi ile ortak bir tiyatro festivali düzenledi. Sonrasında birçok tiyatro meslek grubu ile ortaklaşa mesleki sorunlar üzerine çalışmalar yaptı. Şimdi de Türkiye Tiyatro Kooperatifleri Birliği bünyesinde çalışmalarını sürdürüyor” bilgisini verdi.

Yetişkinler ve çocuklar var

Son olarak 4 ilde gerçekleştirdikleri ücretsiz oyunlara değinen Cem Kaynar, şunları söyledi:

Karadeniz Tiyatro

“Proje kapsamında; özellikle Samsun’da Düşevi Oyuncular Dil Yurdu – Kuyunun Dibindeki Taş/Nazım Hikmet adlı yetişkin oyununu, Amasya’da İris Sanat Tiyatrosu Darbeli Çocuklar adlı yetişkin oyununu; Trabzon’da Tiyatro Panki Aldatan Oyun adlı yetişkin oyununu ve Ağustos Böceği ve Karınca adlı çocuk oyununu; yine Samsun’da Küçükeller Sahne Resimdeki Dinozor adlı çocuk oyununu; Giresun’un Bulancak İlçesi’nde ise Mürsel Gülmez Tiyatro Günleri kapsamında Karma Sahne; Antigone adlı yetişkin oyununu çocuklarla ve gençlerle buluşturdu.

Gördüğümüz ilgi projemizin amacına ulaşmasını göstermesi açısından da memnuniyet verici oldu. Karadeniz Tiyatro Kooperatifi olarak özellikle bölgemizde sanatsal akvitivitelerimizi sürdürebilmek hedefindeyiz.”

Okumaya devam et

Kültür - Sanat

Piyanist Yiğit Yüksel’den “Kurtuluş 1919” konseri

Piyanist

Piyanist Yiğit Yüksel, Atatürk Kültür Merkezi’nde ‘Kurtuluş 1919’ konseri ile sanatseverleri büyüledi.

Henüz 11 yaşında olan piyanist Yiğit Yüksel, ilk profesyonel konserine 19 Mayıs etkinlikleri kapsamında çıktı ve sanat severlere piyano resitali sundu.

piyanist

Piyanist Yiğit Yüksel; 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı ekinlikleri kapsamında piyano resitali sundu. Henüz 11 yaşında olan ve ilk profesyonel konserine çıkan küçük piyanist; 1 saat süren konserde 10 eser çaldı. Konserde sahneye konan iki eserde Yiğit Yüksel’e; Samsun Klasik Türk Moziği Korosu’ndan İzzet Tekeli solist olarak eşlik etti.

Birbirinden güzel eserler

Samsun Devlet Opera ve Balesi Atatürk Kültür Merkezi Aydın Gün Salonu’nda düzenlenen ve sanat severlerin yoğun ilgi gösterdiği konserde Yiğit Yüksel, Emanuel Bach’ın ”Solfeggietto C Minor’”, Ludwin van Beethoven’in ”Allegro di molto e con brio, ”Adagio cantabile”, ”Rondo”, Tevfik Guliev’in ”Yalgızam’’, Nüşabe Muradova’nın “İntizar” adlı eserlerini çaldı. Ayrıca kendi bestelediği “Kurtuluş Balladı” nı da sahneye koydu.

piyanist

Samsunlu olduğunu; Kurtuluş Savaşı’nın sembol şehri Samsun’da ilk konserini 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı kapsamında vermek istediğini belirten Yiğit Yüksel; bu sebeple de konserin temasını ‘”Kurtuluş 1919” olarak belirlediklerini söyledi.

Küçük piyanist; konser için salona gelen sanat severlere; kendisini yetiştiren hocalarına ve organizasyonda görev alan herkese teşekkür etti. Konser sonrası da bol bol hatıra fotoğrafı çekindi.

Okumaya devam et

Editör Seçimi

    Copyright © 2021