Bizimle İletişime Geçin

Kültür - Sanat

Türk dünyası müziklerini yakından tanıyalım mı?

Türk dünyası

Türk dünyası edebiyat ve müzik tarihinde bizde çok derin izler bıraktı. Müzik konusunda en çok eserlerini dinlediğimiz ülkelerin başında gelen Azerbaycan, geniş bir repertuvara sahip.

Bu yazımda aslında Ahmet Yesevi Üniversitesi’nde yazdığım tez konumu sizlerle paylaşmış oluyorum. Türk dünyası müzikleri aslında çok geniş bir kavram. O sebeple sizlere bu yazıda teknik bilgiler paylaşacağım. Ülkelerin Türk dünyası müziklerinden ise bir başka yazımda bahsedeceğim.

Türk dünyası

Türk dünyası geniş bir müzik yelpazesi ile gönüllerimize dokunuyor.

Günümüzdeki Türk Devletleri;

Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, KKTC.

Türk dünyası, toplam alanı 11,2 milyon kilometrekareyi aşan, nüfusu 140 milyona (1990 verilerine göre) ulaşan bir büyük siyasi coğrafya birliğinin adıdır. Bu kültürel ve etnik birliğin sınırları Adriyatik Denizi kıyılarından başlar, Çin’in başkenti Pekin yakınlarındaki tarihi Çin seddine kadar devam eder.

Türk dünyası sınırları içinde 1991 yılında 8 bağımsız Türk devleti vardı. Ama bunlar büyük Türk dünyası arazisinin ancak % 43,7’sine (4,9 milyon kilometrekare) egemendi. Kalan % 56,3’lük (63 milyon kilometrekare) dilime sahip Türk devletleri henüz bağımsız ve egemen değillerdir.

Türk dünyası

Kazakistan veya Azerbaycan…

Bu ülkelerin toprakları SSCB’nin yerini alan Rusya Federasyonu ile Gürcistan ve Çin’in işgali altındadır. Kazakistan’ın veya Azerbaycan’ın ne derecede bağımsız ve özgür olma hakları var ise Türk milletinin, ecdadının ana yurdu olan ‘Altaylar’ın da, o ölçüde bağımsız olma hakkı vardır.

Sincan-Uygur Özerk Cumhuriyeti mutlaka bağımsız bir devlet olmalıdır. Bu topraklar ikinci ana yurttaki büyük Türk milletinin, dede yurdudur. Bu tarihi gerçeği milletimizin düşmanları da asla ama asla inkar edemezler.

Günümüzde Dünya üzerinde 7 Bağımsız Türk Devleti vardır.

Bunlardan ilki Azerbaycan Cumhuriyeti’dir. Başkenti Bakü ve resmi dili Azerice olan bu ülke 86,600 kilometrelik yüzölçümüne sahip olup nüfusu 10 milyona yaklaşmıştır. Batı Asya ve Doğu Avrupa’nın kesiştiği Kafkasya’da yer alan ülke Güney Kafkasya’nın en büyük yüzölçümüne sahip ülkesidir.

Bir diğer Bağımsız Türk Devleti olan Özbekistan Cumhuriyeti’nin başkenti Taşkent olup halkı Özbekçe ve Karakalpakça dillerini konuşmaktadır. 448.978 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip Özbekistan 32 milyona yaklaşan nüfusa sahiptir. SSCB’nin çökmesiyle 1 Eylül 1991’de bağımsızlığını ilan eden Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Kazakistan, Türkmenistan ve Afganistan ile sınır komşusudur.

Cengiz Aytmatov ülkenin kültürel değeri

Üçüncü bağımsız Türk Devleti Kazakistan Cumhuriyeti’dir. Devletin dili Kazakça ve Rusça olup nüfusu 18 milyona yaklaşmıştır. 2,724,900 kilometrekare yüzölçümüne sahip olan Kazakistan, Türk devletlerinin en büyüğü ve doğal kaynaklar açısından en zenginidir.

Dördüncü bağımsız Türk Devleti Kırgızistan Cumhuriyeti’dir. Dili Kırgızca ve Rusça olan devletin nüfusu 5, 5 milyon civarındadır ve 199,951 kilometrekarelik yüzölçümüne sahiptir. Manas Destanı ve yazar Cengiz Aytmatov ülkenin dünyaya mal olmuş kültürel değerleridir. Tekstil, büyük ve küçükbaş hayvan, sebze-meyve pamuk ve gıda ürünleri ülkenin ana ihraç ürünleridir.

Türk dünyası

Türk dünyası, dünyamızın belirleyici öğesidir

Beşinci bağımsız Türk Devleti Türkmenistan Cumhuriyeti olup dili Türkmencedir. 491.200 kilometrekare yüzölçümüne sahip ülkenin nüfusu 5 milyon civarındadır. Dünyanın en büyük dördüncü doğalgaz üreticisi olan Türkmenistan’ın en önemli ihraç ürünleri doğalgaz ve pamuktur.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti altıncı bağımsız Türk Devletidir. 3.355 kilometrekare yüzölçümüne sahip ülkenin nüfusu 300 binin üzerindedir. Akdeniz’de bulunan en büyük 3. ada konumundaki KKTC’nin ana gelir kalemleri turizm, eğitim ve tarımdır.

Son bağımsız Türk Devleti 783.562 kilometrekarelik yüzölçümüyle Türkiye Cumhuriyeti’dir. Nüfusu 82 milyonu aşan Türkiye Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayan stratejik bir konumda bulunmaktadır. Üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkenin Karadeniz, Ege ve Akdeniz’e kıyısı bulunmakta ve bölgenin turizm geliri açısından en fazla turist çeken ülkesi durumundadır.

Dünyamızın en büyük parçası : Avrasya

Bilindiği gibi Türk dünyası, öteden beri dünyamızın insan, toplum, kültür ve ülkeler coğrafyasının en eski, en köklü, en yaygın, en etkin ve en belirleyici öğelerinden biridir.

Dünyamızın en büyük parçası olan Avrasya’da, bilinen ilk somut kökleri ve belirgin kökenleri bakımından yaklaşık dört-beş bin yıllık tarihsel-kültürel geçmişe sahip olan Türk dünyası, eldeki bilgi ve bulgulara göre yaklaşık dört-beş bin yıl öncesinden günümüze değin varlığını, gelişimini, değişimini ve dönüşümünü kesintisiz sürdüre gelmektedir.

‘Türk olgusu’na her türlü ön yargıdan uzak yaklaşabilen bilim adamlarınca da kabul edilen bir tarihsel gerçektir ki, ‘Türklerin insanlığın serüvenindeki rolleri temel nitelikte olmuştur.’ ‘Bu nedenle de insanlığın serüvenini Türklere büyük bir yer ayırmaksızın (anlamak ve) anlatmak hemen hemen olanaksızdır.’

Türk dünyası

Türkçe konuşan Türkçe yaşayan

Günümüz Türk dünyası, günümüz ‘Avrasya’sında yaklaşık 10 milyon kilometrekarelik bir alana yayılan ve ana dil olarak Türkçe konuşan, Türkçe yaşayan, Türkçe duyan-düşünen-devinen-sezen, Türk kökenli yaklaşık 200-250 milyonluk bir insan topluluğundan, bu topluluğun kültüründen, bu kültürün yaşandığı ülkelerden ve bölgelerden oluşmaktadır.

Günümüzde Türk dünyası denilince, Türkiye Cumhuriyeti ile bağımsızlığına yeni kavuşmuş KKTC, Kafkasya ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Avrasya’da yarı bağımsız veya bağımlı yaşayan, derli-toplu veya kısmen dağınık, irili-ufaklı Türk toplumu ve toplulukları anlaşılmaktadır.

Orta Asya Müziklerinde;

Türklerin İslamiyet’i kabullerinden çok önce dinî törenleri yöneten şaman, kam ya da baksı, elinde belirli sesler çıkaran demir parçalarının bağlı bulunduğu bir değnekle topluluğu etkiliyordu. Bu törenlerde davulun da önemli bir yeri vardır.

Hun, Uygur, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Türkler müziğe büyük önem veriyordu. Ozanları ve kopuzcuları olmayan hiçbir Selçuklu ordusu yoktu. Yine eski Türk hakanlarının saraylarında ve ordugahlarında musiki takımları 9 kök denilen eserleri her gün çalardı.

En popüler Türk dünyası müzikleri;

Dombra (Kazakistan), Moldir Auelbekova- Osiet (Kazakistan), Çırpınırdı Karadeniz (Azerbaycan), Ayrılma Gız (Tataristan), Selam Ey Gutlu Vatan (Türkistan), İrfan Gürdal (Türk dünyasından esintiler albümü), Selam Olsun (Azerbaycan), İrfan Gürdal-Gelmedin & Port Aurtun Maalesi – Türk Toyu

Gelin Azerbaycan müziğine kısaca değinelim;

Azerbaycan’ın  müzik  kültürü  M.Ö.  35.  yüzyıla  dayanmaktadır. İlk yazılı edebiyat kitabı olan ‘Kitab-ı Dede Korkut’ta Nizami’nin ve Fuzuli’nin eserlerinde, Ortaçağ müzik  yaşamına, türlerine, müzik aletlerine ilişkin zengin bilgiler yer almaktadır. En popüler çalgı ise ‘tar’dır.

Azerbaycan bestecilerinin eserleri köken itibariyle makamlarla ilgilidir. Bu, onların milli hususiyetlerini belirleyen özelliktir. Fikret Emirov 1948 yılında ‘Şur’ ve ‘Kürd-Ovşarı’ senfonik makamlarını bestelemekle dünya müzik literatüründe senfonik makam türünün temelini attı.

Görkemli besteci ve orkestra şefi Niyazi’nin ‘Rast’ (1949) senfonik makamı da bu tarzda yazılmış eserlerdendir. Bundan başka Azerbaycan’da çok sevilen en eski müzik türlerinden biri de şarkıdır (mahnı). Azerbaycan halkının hayatı, mücadelesi, zarif ve beşeri duyguları, sevinç ve kederi türkülerinde yer almaktadır.

Azerbaycan türkülerinin tümü klasik makamlara dayanmış ve onlardan esinlenmiştir. 1918-1920’li yıllar Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde güftesi Ahmet Cavad’a, müziği ise Üzeyir Hacıbeyov’a ait olan ‘Milli Marş’, ‘Azerbaycan marşı’ ve ‘Çırpınırdın Karadeniz’ şarkıları vokal sanatının en güzel örnekleri olarak bilinmektedir.

Kardeş devlet Azerbaycan müzik konusunda en çok eserlerini dinlediğimiz ülkelerin başında gelmekte. Gerek konservatuarlarda, gerek müzik bölümlerinde geniş bir repertuvara yer verilmektedir.

  • Aygız
  • Laçin
  • Ayrılık
  • Senden bana yar olmaz
  • Alagöz
  • Sen gelmez oldun

Azerbaycan müziğinin güzel örnekleri olsa gerek.

Şimdi birlikte bir eser seslendirelim mi? Ne dersiniz?

 

Bu gönderiyi Instagram’da gör

 

GüceM (@gucem_)’in paylaştığı bir gönderi

Gelecek yazımızda diğer Türk dünyası ülkelerinin müziklerine yakından değineceğiz.

Hoşçakalın.

Gücem AĞMAZ.

Yorum Yap

Yorum Yap覺n

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Gücem AĞMAZ

Kültür - Sanat

Güliz Ayla 16 Haziran’da V Sahne’de

Güliz Ayla, 16 Haziran akşamı Samsun’da sahne alacak.

Aslen Samsunlu olan; 2015 yılında çıkardığı single ile kısa sürede müzik çevrelerinden büyük beğeni toplayan Güliz Ayla; “Benim evim” dediği Samsun’da hayranları ile buluşacak.

Atakum İlçesi Adnan Menderes Bulvarı’nda yer alan V Sahne’de; hayranları ile buluşacak olan Güliz Ayla, unutulmaz bir gece yaşatacak.

Samsun sayesinde şahane bir çocukluk, ergenlik ve gençlik dönemi yaşadığını her fırsatta dile getiren Güliz Ayla, birbirinden güzel şarkılarını hayranları için seslendirecek.

Güliz Ayla kimdir ?

Güliz Ayla, 27 Nisan 1988’de Samsun’da doğdu. 1998 yılında Samsun’da iki yıllık Belediye Konservatuvarı Tiyatro ve Drama Bölümü’ne girdi.

Çeşitli orkestralarda solistlik veya koroistlik yaptı. Lise eğitimini Samsun Anadolu Lisesi’nde tamamladı.

2006 yılında Adelaide isimli gruba dahil oldu. Bu grupla Rock’n Dark Express Rock Müzik Yarışması’nda birinci oldu.

Güliz Ayla, Müjdat Gezen Sanat Merkezi Batı Müziği bölümünü kazandı. Sonra da Müjdat Gezen’in yazdığı iki müzikalin şarkılarını seslendirdi. Müzik kariyerine Metin Özülkü, Işın Karaca ve Extra Orkestra gibi isimlere vokal yaparak başladı.

Vokalistliğin ardından albüm yapmaya karar veren Ayla’nın yolu Sıla Gençoğlu ve Efe Bahadır ile kesişti. Sıla ve Bahadır Ayla’nın albümünde prodüktör olmayı kabul ettiler. Sonrasında ise Uluslararası menajerlik, organizasyon ve iletişim danışmanlığı firması olan Day 1 Entertainment Turkey ve müzik şirketi Sony Music ile sözleşme imzaladı.

Güliz Ayla

İlk albüm 2015’te

16 Nisan 2015 tarihinde Ayla albüm öncesi söz ve müziğini kendisinin yaptığı “Olmazsan Olmaz” single’ını piyasaya sürdü. Ayla albüm öncesi single çıkartmasıyla ilgili olarak:

“Albümümüz bitmek üzere ama bir türlü gelmeyen baharın, geliyorum sinyallerini daha fazla göz ardı edemedik ve içimizde kaynayan enerjiyi sizinle paylaşmak istedik.” yorumu yaptı.[4] Şarkı, Youtube’da 175 milyon izlenme rakamına ulaşmayı başardı.

18 Eylül 2015’te Sıla Gençoğlu ve Efe Bahadır’ın prodüktörlüğünde kendi adını verdiği Güliz Ayla albümünü yayımladı. Ayrıca albümdeki şarkıların söz ve müzikleri Ayla, Gençoğlu ve Bahadır tarafından hazırlandı.

“Yalvarırım” şarkısının müziğini ise Yalın besteledi. Ayla’nın sözünü ve müziğini kendi yaptığı üç şarkı “Olmazsan Olmaz”, “Benim Olmazsan” ve “Sevgilim” albümde yer aldı. Ayla ilk albümünü şöyle açıkladı: “Öncelikle bu albüm uzun süren çalışmalarımız sonucunda hazırlandı. Çok küçük birkaç sentetik duyulan şeyler olsa da, sound olarak daha çok akustik ağırlıklı bir albüm olduğunu söyleyebilirim.

Albümde dokuz parça var. Bunlardan söz ve müziği sadece bana ait olan parçaların yanı sıra, Sıla Gençoğlu, Efe Bahadır ve Yalın’ın yer aldığı ortak çalışmalarımız da var. Bir de müziği Christos Dantis’a ait yunanca bir parça yer alıyor. Sözlerini yine Sıla Gençoğlu yaptı. Albümün prodüktörleri Efe Bahadır ve Sıla Gençoğlu.”

Albümün ikinci klibi sözünü Sıla’nın müziğini Dantis’in yaptığı “Bahsetmem Lazım” şarkısına çekildi. Şarkı, Türkiye Resmî Listesi’nde 5 numaraya kadar yükselmeyi başardı.

20 Nisan 2016 tarihinde “İlk Öpücük Benden Olsun” single’ı piyasaya sürüldü. Şarkının sözünü ve müziğini Yalın hazırladı. Klibin çekimleri ise Nihat Odabaşı tarafından gerçekleşti.

Okumaya devam et

Kültür - Sanat

Karadeniz Tiyatro Kooperatifi 4 ilde ücretsiz oyunlar

Karadeniz

Karadeniz Tiyatro Kooperatifi mayıs ayında; 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramını da içine alacak şekilde; üye tiyatrolarının bazılarının gösterimlerine belli bir kontenjan ayırıp; çocuk ve gençleri ‘ücretsiz tiyatro’ ile buluşturdu.

Genel merkezi Samsun’da olan Kooperatif’e bağlı tiyatro grupları Samsun, Amasya, Trabzon ve Giresun’da gençler ve çocukları tiyatroyla buluşturdu.

Özellikle maddi veya sosyal olarak dez avantajlı olan ve daha önce hiç tiyatro izlememiş çocuk ve gençlerin davet edildiği projede; Samsun, Amasya, Trabzon ve Giresun Bulancak’ta gerçekleştirildi. Ayrıca her tiyatro kendi salon kapasitesine göre bir kontenjan ayırıp; çocuk ve gençleri salonda ağırlayarak tiyatroyla buluşturdu.

Karadeniz Tiyatro

29 Mart 2021’de Samsun’da kuruldu

Karadeniz Tiyatro Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı ve Samsun Düşevi Sahnesi Kurucusu Cem Kaynar; “29 mart 2021 yılında merkezi Samsun olarak kurulan Karadeniz Tiyatro Kooperatifi; özellikle ilk olarak 2021 yaz ayında Gümüşhane Belediyesi ile ortak bir tiyatro festivali düzenledi. Sonrasında birçok tiyatro meslek grubu ile ortaklaşa mesleki sorunlar üzerine çalışmalar yaptı. Şimdi de Türkiye Tiyatro Kooperatifleri Birliği bünyesinde çalışmalarını sürdürüyor” bilgisini verdi.

Yetişkinler ve çocuklar var

Son olarak 4 ilde gerçekleştirdikleri ücretsiz oyunlara değinen Cem Kaynar, şunları söyledi:

Karadeniz Tiyatro

“Proje kapsamında; özellikle Samsun’da Düşevi Oyuncular Dil Yurdu – Kuyunun Dibindeki Taş/Nazım Hikmet adlı yetişkin oyununu, Amasya’da İris Sanat Tiyatrosu Darbeli Çocuklar adlı yetişkin oyununu; Trabzon’da Tiyatro Panki Aldatan Oyun adlı yetişkin oyununu ve Ağustos Böceği ve Karınca adlı çocuk oyununu; yine Samsun’da Küçükeller Sahne Resimdeki Dinozor adlı çocuk oyununu; Giresun’un Bulancak İlçesi’nde ise Mürsel Gülmez Tiyatro Günleri kapsamında Karma Sahne; Antigone adlı yetişkin oyununu çocuklarla ve gençlerle buluşturdu.

Gördüğümüz ilgi projemizin amacına ulaşmasını göstermesi açısından da memnuniyet verici oldu. Karadeniz Tiyatro Kooperatifi olarak özellikle bölgemizde sanatsal akvitivitelerimizi sürdürebilmek hedefindeyiz.”

Okumaya devam et

Kültür - Sanat

Piyanist Yiğit Yüksel’den “Kurtuluş 1919” konseri

Piyanist

Piyanist Yiğit Yüksel, Atatürk Kültür Merkezi’nde ‘Kurtuluş 1919’ konseri ile sanatseverleri büyüledi.

Henüz 11 yaşında olan piyanist Yiğit Yüksel, ilk profesyonel konserine 19 Mayıs etkinlikleri kapsamında çıktı ve sanat severlere piyano resitali sundu.

piyanist

Piyanist Yiğit Yüksel; 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı ekinlikleri kapsamında piyano resitali sundu. Henüz 11 yaşında olan ve ilk profesyonel konserine çıkan küçük piyanist; 1 saat süren konserde 10 eser çaldı. Konserde sahneye konan iki eserde Yiğit Yüksel’e; Samsun Klasik Türk Moziği Korosu’ndan İzzet Tekeli solist olarak eşlik etti.

Birbirinden güzel eserler

Samsun Devlet Opera ve Balesi Atatürk Kültür Merkezi Aydın Gün Salonu’nda düzenlenen ve sanat severlerin yoğun ilgi gösterdiği konserde Yiğit Yüksel, Emanuel Bach’ın ”Solfeggietto C Minor’”, Ludwin van Beethoven’in ”Allegro di molto e con brio, ”Adagio cantabile”, ”Rondo”, Tevfik Guliev’in ”Yalgızam’’, Nüşabe Muradova’nın “İntizar” adlı eserlerini çaldı. Ayrıca kendi bestelediği “Kurtuluş Balladı” nı da sahneye koydu.

piyanist

Samsunlu olduğunu; Kurtuluş Savaşı’nın sembol şehri Samsun’da ilk konserini 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı kapsamında vermek istediğini belirten Yiğit Yüksel; bu sebeple de konserin temasını ‘”Kurtuluş 1919” olarak belirlediklerini söyledi.

Küçük piyanist; konser için salona gelen sanat severlere; kendisini yetiştiren hocalarına ve organizasyonda görev alan herkese teşekkür etti. Konser sonrası da bol bol hatıra fotoğrafı çekindi.

Okumaya devam et

Editör Seçimi

    Copyright © 2021