Kaplumbağa Terbiyecisi

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kaplumbağa Terbiyecisi, Osman Hamdi Bey’in 1906 ve 1907 yıllarında iki farklı versiyonunu çizdiği tablosu… 

Kaplumbağa Terbiyecisi; Bu eseri hemen her yerde görebiliriz. Bazen bir kafede bazen bir dekorasyoncuda bazen de misafirliğe gidilen bir evde… Bakıldığında yaşlı bir adam 4-5 kaplumbağayla bir pencerenin önünde duruyor. Renkleri, desenleri, kompozisyonuyla hepimize ilk görüşte sevdirir kendisini.

En başta söylediğimiz gibi karşımıza her yerde çıkabilen bu tablonun temel meselesine çoğu zaman uzağızdır. Osman Hamdi Bey’in tablosunda bizlere neyi anlatmak istediğine gelin hep beraber tekrar bakalım.

Osmanlı’nın en önemli sanatçılarından

Osman Hamdi Bey, Osmanlı’nın en önemli sanatçılarındandır. Bugün Türkiye’de sanat adına var olan temel taşları bizzat kendi eliyle koymuştur. Önemli bir adamdır. Sadece ressam değildir. Aynı zamanda bir arkeolog. Hem de Türkiye’nin ilk arkeoloğu. Aynı zamanda da bir müzeci. Sadece bunlarla bitmiyor tabi ki; ilklere imza atmaya başka bir alanda da devam ediyor. Kadıköy’ün ilk belediye başkanı oluyor.

Osman Hamdi Bey’in bu çok yönlülüğünün arkasında ailesi büyük bir rol üstleniyor. Babası gibi o da yurtdışında eğitim alma fırsatını yakalıyor. Babası Sadrazam İbrahim Ethem Paşa’dır. Ayrıca o da Osmanlı’nın ilk maden mühendisidir. İbrahim Ethem, Hariciye Nazırlığı, Ticaret Nazırlığı, Valilik, Berlin Elçiliği, Viyana Elçiliği, Tanzimat Meclisi üyeliği, Encümeni Daniş üyeliği, Şurayı Devlet üyeliği ve Sadrazamlık yapmıştır.

Kaplumbağa Terbiyecisi
Kaplumbağa Terbiyecisi, Osman Hamdi Bey’in geri kalmış bir toplumu çağdaşlaştırmaya çalışan bir aydının yorgun hâlini anlattığı tablosu.

Bu kısa bilgilendirmeden sonra yaşlı amcamıza geri dönelim.

Tabloya ilk baktığımızda penceresi mavi çinilerle kaplanmış eski bir oda içerisinde, odanın tek ışık kaynağı pencerenin önünde duran hafif öne eğilmiş yaşlı adamı görürüz.

Ellerini arkadan bağlamış, bağladığı ellerinin arasında bir ney tutmaktadır. Başında öyle gelişi güzel sardığı yemenisi, onun hemen üzerinde genelde dervişlerde gördüğümüz arakıye (Arapça arak kelimesinden türetilen arakıye, ter çeken başlık anlamına gelir. Günümüzde tarikat üyeleri tarafından kullanılır. Genel olarak kesik koni biçimindedir. Tepesi basıktır, beyaz veya deve tüyü rengindedir. Yapımında yün ve tiftik kullanılır. Yapılış tekniği Mevlevi sikkesine benzer.) takmıştır.

Figürümüz yorgun görünür. Duruşundan bu anlaşılabilir. Yaşlı figürümüzün sol ayağının hemen ucunda yaprakları yiyen birkaç kaplumbağa gözümüze ilişir. Oda fazlasıyla eskidir. Özellikle yer yer dökülen çinileri ve sıvaları görürüz. Burası Bursa Yeşil Camii’nin üst katıdır. Osman Hamdi burayı tasvir etmiştir.

Eğitim önemliydi

Aynı zamanda bir şey daha dikkatimizi çekmektedir. Figür Osman Hamdi’nin kendisidir. Kendisini bu şekilde yorgun tasvir etmesi ilk başta biraz garip gelebilir fakat Osman Hamdi’nin hayatına biraz baktığımızda yorgunluğuna hemen anlam vermiş olacağız.

Eğitim onun için çok önemliydi. Bu nedenle olacak ki Türkiye’nin ilk güzel sanatlar üniversitesinin temelini Osmanlı döneminde atmıştı. Sanayi-i Nefise Mektebi’ni kurar ve bu anlamda da ilklere imza atar. Yaşlı figürümüzün duruşunu bu süreçlerin sonunda anlayabiliyoruz.

Kaplumbağa Terbiyecisi

Figürün bir kaplumbağa terbiyecisi olması kaplumbağanın arkasında barındırdığı meteforik anlamdan kaynaklanmaktadır. Flaneurleri hatırlayalım. Ayrıca döneminde ellerinde tuttukları tasmanın ucunda birer kaplumbağa ile gezerlerdi. Sabrın ve düşünme eyleminin en temel eylemsel göstergesi olarak ele alınabilecek bir davranıştı.

Tabloya günümüz perspektifiyle baktığımızda içinde bulunduğu durum zaman mefhumu açısından fazlasıyla yavaş gelmektedir. Ayrıca bu yavaşlık bu ağırlık bizleri istikametimize doğru ulaştıracağına her geçen gün biraz daha yaklaşmaktayız. Modern dünya safsatalarının insanoğlu üzerinde ki etkisi gözle görülür biçimde…

Kaplumbağa Terbiyecisi başka bir kaynaktan esintisi

Osman Hamdi’nin başka bir kaynaktan esinlenerek tabloyu yaptığı düşünülmektedir. Esinlendiği eser 1869’da ‘Tour du Monde’ adlı dergide yayınlanan ‘Charmeur de Tortues’ isimli gravür ‘Kaplumbağa Terbiyecisi’dir.

Esinlenilen eserin kendi üslubuyla ne kadar başarılı yansıtıldığı yadsınamaz bir gerçektir. Osman Hamdi’nin kurduğu kompozisyonlar ve detaycılığı bu tabloda bizleri oldukça etkilemektedir.

NOVA.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Kaplumbağa Terbiyecisi

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Giriş Yap

Kanaldaa ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!