Jan van Eyck ve Ghent Altar Panosu

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Jan van Eyck ve Hubert van Eyck kardeşlerin ilk yağlı boya tablosu olarak kabul ediliyor. 1432 yılında tamamladığı Ghent Altar Panosu, İsa Mesih’in en derin sembollerinden biri. Günahlarının kefareti olarak sunulan kuzu geleneğinde kurban edilecek hayvan olan ‘Tanrı’nın Kuzusu.’ 

Yaklaşık 600 yıl önce Hubert ve Jan Van Eyck kardeşler tarafından tamamlandığından beri hasar gördü. Yeniden bir araya getirildi ve sahtesi yapıldı. Sansürlendi, yozlaşmış rahipler tarafından satıldı. Ayrıca Napolyon tarafından çalınan ve daha sonra iade edilen, İkinci Dünya Savaşı sırasında Hitler’in şiddetle arzuladığı sırada defalarca çalınan tablonun büyük kısmı mucizevi şekilde Belçika’nın Gent şehrindeki Aziz Bavo Katedrali’nde muhafaza ediliyor.

Jan Van Eyck
II. Dünya Savaşı’nda Naziler ve 1700’lerde Napolyon birlikleri tarafından çalınan eser, tarihin en çok el koyulan eserlerinden biri olarak akıllara kazındı.

Eserdeki dini tören

Eser Gent Altar Panosu’nun parçalarından biridir. 1420’lerde yapılmaya başlanmıştır ve 1432 yılında diğer parçaları ile birlikte bitirilmiştir. Belçika’nın Gent şehrindeki St. Bavo Katedralinde bulunmaktadır. Boyutu 134.3 x 237.5 cm ölçülerindedir. Bahçede, kırsal bir alanda gerçekleştirilen dini bir törenin görülüyor. Bu dini törenin tam ortasında bir sunağın üzerinde kafasında hale olan kuzu bize bakıyor. Resmin tam ortasında duran sunak ve onun önünde duran çeşmenin etrafını saran kalabalık dikkat çekiyor.

Uçsuz bucaksız yeşil

Toplamda beş farklı grup görmekteyiz. Sol alt ve sağ alt, sol üst ve sağ üst olmak üzere dört grup ortada sunağın çevresini saran onlardan bağımsız beşinci grubu görmekteyiz. Özellikle hepsinin arkasında bir şehir manzarası bizi karşılamakta. Uçsuz bucaksız yeşilliklerin hemen arkasında. Hepsinden yukarıda bir güvercin hemen kuzunun üzerinde durmakta. Bu güvercinin sarı ve beyaz renk tonlarında bulutlar tarafından sarmalandığını görüyoruz.

Olağanüstü renkler

Çevresindeki ışınlar manzara bittikten sonra sanatçının kendisi tarafından eklenmiş gibi duruyor. Sahneyi göksel bir aydınlatma ile daha doğaüstü ve çarpıcı kılıyor. Detaylar inanılmaz bir titizlikle işlenmiş. Manzara ve doğa detayları bugüne kadar ender rastlanan bir seviyededir. Çok sayıda bitki türü ve botanik yapısal olarak minik olmasına rağmen fazlasıyla detaylıdır. Figürlere yaklaştığımızda cübbelerine, ellerinde taşıdıkları kutsal kitaplarına, kıyafetlerine hatta şapkalarına kadar inanılmaz bir detaycılık burada da karşımıza çıkmakta. Özellikle sağ alt köşede duran klişe temsilcilerinin taçları cübbelerinin hemen üzerindeki yaldız detayları ellerinde tuttukları hacların ince ince işlenişi bir kez daha tabloya hayranlıkla bakmamızı sağlamaktadır.

Jan Van Eyck
Orta Çağ Avrupası’nın en önemli sanat eserlerinden biri olarak kabul edin “Ghent Altar Panosu”nda yer alan ve uzun çalışmalar sonra tekrar gün yüzüne çıkarıldı.

Kullanılan renkler olağanüstüdür. Alt köşelerde bizleri karşılayan kırmızı cübbeli figürler oluşturdukları perspektif ile hemen sunağı işaret etmektedir. Yeşil ve kırmızının zıt birer zemin oluşturması ve arada yerel sınıfı niteleyen kıyafetlerde seçilen renkler tamamlayıcılığı, karşımızda duran bu tabloyu daha da güçlü ve çarpıcı bir hale getiriyor. Güvercinin etrafında ortaya çıkan bir ışık patlaması gibi görünüyor bizlere. Bu da resmin genelinde uygulanan ışık gölge tekniğinin dışında olduğunu gösteriyor. Sol ve sağ kısımlarda figürlerin gölgelerine bakıldığında sunağın ve çevresinde ki ışık yapısının daha farklı olduğunu hemen anlayabiliyoruz. İlahi olanın varlığını ve merkezde oluşturduğu manzara ile cennet tasfirini vurgulamak için bu durumu bir araç olarak kullanmıştır.

Jon van Eyck şapka çıkarılacak detay kullanıyor

Jon Van Eyck renklerin imgelerini o kadar iyi kullanıyor ki adeta karşısında şapka çıkarmak durumunda kalıyorsunuz. Romanın günümüzde ki ihtişamını 1420’li yıllarda bize gösterebiliyor. Kilise temsilcilerinin üzerinde kullanılan kırmızı renge dikkat ediyoruz(sağ alt). Hemen resmin sol alt köşesinde duran adamla aynı renge sahip cübbeleri bizleri adım adım orta merkezdeki sunağa götürmektedir. Bu sunağın rengi de bu ihtişamdan nasibini almıştır ve adım adım bizi kendisine çekmektedir. Kuzu ve çevresindekilere dikkatli bakarsanız kutsal ışık yüzmesinin içerisinde olduklarını fark edeceksiniz. Eyk bu yüzmeleri bütün tablonun en üst katmanında kullanarak farklı bir perspektif ile yüzmenin kaynağına bizi çekiyor. Herkesin üzerinde olan o güvercine…

Jan van Eyck
Belçika’nın Ghent kentindeki Aziz Bavo Katedrali’nde sergilenen eserin orta panelinde, İsa için kurban edilen bir kuzu figürü bulunuyor.

İşte tam bu noktada bizi daha da şaşırtacak bir detay karşımıza çıkıyor. Sunağın üzerinde duran kuzunun göğsünden akan kan ve o kanın dolup taştığı bir kadeh. Bunun Mesih için yapılan bir ayin olduğunu hemen bu noktadan anlayabiliriz. Sunağın çevresinde gördüğümüz dua eden figürler eski Ahit’e göre ölü insanlardır. Şehit olarak adlandırılmaktadırlar ve bakire kadınlar olarak bilinirler. Bu da bereketi sembolize etmektedir.

Güvercinin etrafını saran bulutlar ve genel olarak manzara dönemi için kullanılan ilk hava perspektifi örneğidir. Gökyüzünde ki bulutların detaylar ve şehir manzarası ile önlü arkalı ilişkisi bu perspektifi yaratmaktadır.

8 parçadan oluşan tablo

Tablonun 8 parçadan oluşması ve her bir parçanın detaycılığı beni içine çekiyor ve bir anda ayinin hemen orta yerinde dolaşmaya başlıyorum. İnanılmaz bir yapıya sahip ve ihtişamıyla hemen sizi etkisi altına alıyor. Her bir detayı ayrı ayrı saatlerce incelenebilir. Tablo size duruşuyla etkisi altına alıyor ve o an aranızda bir temasa başlıyor. Kuzu, çevresindekiler, rahipler, papazlar, kardinaller, dua etmek için gelen kadınlar…

Figüratif açısından bu inanılmaz detaylandırılmış tablo aynı zamanda içinde bulunduğu uçsuz bucaksız manzarayla da bir kere daha etkiliyor. Her yerinden mükemmeliyetçilik akan bu tabloya hayran kalmamak elde değil. İmgeler dünyasında gezmek isteyen herkesin bir baş ucu tablosu haline gelmesi şart hale geliyor

NOVA.

Jan van Eyck ve Ghent Altar Panosu

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Giriş Yap

Kanaldaa ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!