Bizimle İletişime Geçin

Gündem

Bu bayram herkesten önce Samsunluların bayramıdır

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı için bir yazı kaleme aldı.

Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan

Büyük Türk milletinin kurtarıcısı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ün ‘Millî Mücadele Hareketi’ni başlatmak üzere Samsun’a çıkışının 102. yılını salgın sebebi ile biraz mahzun da olsak büyük bir heyecan ve coşkuyla kutlamaktayız. Samsun, ‘Millî Mücadele’yi başlatan şehir olarak bu onuru ebediyete dek gururla taşıyacaktır. Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı herkesten evvel Samsunluların Bayramıdır; ilk kutlama Samsun’da yerel yönetiminin kararıyla 1926’da ‘Gazi Günü’ olarak kutlanmaya başlanmış, bütün Türkiye’de bayram ilan edilmesi ise 1935’de kararlaştırılmıştır.

Musul-Halep çizgisi ile başlayan isyan

Bilindiği üzere Osmanlı Devleti’nin imzaladığı Mondros Mütarekesi itilaf devletleri tarafından sistematik olarak istismar edilmiş, 7. maddeye istinaden söz vermelerine rağmen başta İstanbul olmak üzere savaşta ele geçiremedikleri, gizli anlaşmalarla paylaştıkları Anadolu’yu işgale girişmişlerdi. Musul-Halep çizgisi ile başlayan işgal Antep, Maraş, Urfa, Adana, Antalya, Konya, Muğla ve İzmir’le devam etmiş, İngiltere Samsun’a 300 askerini çıkarmıştır. Türk’e kefen biçen ve Anadolu’yu Hristiyanlaştırmayı amaçlayan bu işgaller, Karadeniz’i Pontus Rum ve Doğu Anadolu’yu Ermeni Devletine dönüştürme çalışmaları vatanperver Türk komutanlarını kurtuluş çareleri aramaya sevk etmiştir. İşte bu karanlık buhran döneminde Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin aradığı kurtarıcı lider olarak temayüz edecektir.


“Anadolu Merkezli Milli Mücadele” fikri

Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’da 6 ay süren ikameti sırasında yaptığı çalışmalar öncelikle başkent merkezli bir çalışmanın başarılı olup olamayacağı üzerinedir. Osmanlı Devleti’ni yaşatmak için Trablusgarp’tan başlayarak Balkan Savaşları ve başta Çanakkale olmak üzere I. Dünya Savaşı’nın farklı cephelerinde görev aldığı silah arkadaşı komutanlarla yaptıkları değerlendirmelerde milli ruha sahip bir hükümet kurulması için çalışan Mustafa Kemal Paşa bunun İstanbul’da mümkün olmayacağını görünce farklı bir arayışa girmiştir. Kazım Karabekir, Ali Fuat, Mersinli Cemal Paşalar, Albay Refet, İsmet ve Rauf Beyler gibi değerli vatanperverlerle yaptığı istişareler neticesinde “Anadolu Merkezli Milli Mücadele” fikri ağırlık kazanmıştır.

Samsun’da Pontusçu eşkıyanın sebep olduğu asayişsizliği yerinde değerlendirip ortadan kaldırmak düşüncesi ile 9. Ordu Kıtaatı Müfettişi sıfatıyla Damat Ferit Paşa Hükümeti tarafından görevlendirilmesiyle Mustafa Kemal Paşa Anadolu’ya geçme fırsatını elde edecektir. İstanbul’dan ayrılmadan önce Padişah ve Erkan-ı Harbiye Riyaseti’ne (Osmanlı Genelkurmayı) yaptığı veda ziyaretleri önem arz etmiştir. Genelkurmay’da Fevzi Paşa ve Cevat Paşa ile yaptığı görüşmede aldıkları kararlar, Milli Mücadele fikrinin hedef ve çalışma plânını ortaya koymaktadır: Bu kararlar, üç ordu müfettişliği kurulması, ordunun elindeki silahların teslim edilmemesi, Anadolu’da bir millî idare vücuda getirilmesi, Kuvay-ı Milliye’nin teşkili ve zamanı gelince mukabil taarruza geçilmesidir. Üç paşanın mutabakata vardığı bu kararlar çok mühim olmakla birlikte uygulamaya dönüşeceği belirsizdir. Çünkü bu kararların uygulanmasında merkezi rol halkındır. Diğer bir ifade ile galip itilaf devletlerine karşı yeni bir savaşa davet edilecek Türk Milleti icabet edecek midir? Aynı zamanda Anadolu’da yeni bir idare merkezi demek 5 asırlık payitaht İstanbul’a karşı da bir hareketi ifade etmektedir. Dolayısı ile Mustafa Kemal Paşa 16 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile Samsun’a hareket ettiğinde yapmayı plânladığı hareket aklındaydı ancak Türk Milleti’nin bu hareketin yanında yer alıp almayacağı henüz netleşmemişti. Samsun bu düşüncelerinin ilk test edileceği, fikirlerinin olgunlaşacağı yer olarak önem kazanmıştı.

Samsun ideal bir yer olmuştur

19 Mayıs 1919’dan Amasya’ya geçtiği 12 Haziran 1919’a kadar Samsun ve Havza’da yaptığı çalışmaları Mustafa Kemal Paşa’yı İstanbul’da alınan kararların hayata geçirilip geçirilemeyeceğine dair düşüncelerini olgunlaştırmıştır. Samsun’daki günleri düşünmek, gözlemlemek ve Anadolu’da ilk temasları sağlamak için geçen günlerdir. İstanbul dışında halkla teması sağlamış, uzun bir savaş döneminin ardından ağır şartlara sahip Mondros Mütarekesi’ne tabii tutulmuş Türk milletinin gerçekte ne düşündüğünü görmek için Samsun ideal bir yer olmuştur. Çünkü İstanbul’da kendisinin ifadesi ile “zekâlar, vicdanlar bir taraftan doğrudan doğruya düşman tazyiki altında, diğer taraftan bi’l-vasıta düşman iğfaliyle bunalmış ve bunaklaşmış bir halde idi. Hiçbir kudret bu muhit içinde vaziyet-i hakikiye göre doğru hedef göstermeye muvaffak olamaz ve hedefe Milleti sevk için kuvvetli bir zemin-i istinad bulamazdı”.

21-22 Haziran 1919 tarihinde telgraf edilecek Amasya Genelgesi’nde Mustafa Kemal Paşa’yı “Milletin istiklalini yine azim ve kararı kurtaracaktır” düşüncesine getiren, İstanbul’da aldıkları kararların uygulanabileceği fikrini olgunlaştıran Samsunlularla yaptığı temaslardan aldığı müspet duygu ve düşüncelerdir. 20 Eylül 1924 tarihinde Samsun’u ikinci teşriflerinde söylediği “Ben Samsun’u ve Samsun Halkını gördüğüm zaman memlekete ve millete ait bütün tasavvurlarımın yerine getirilebilir olduğuna bir defa daha inandım” ifadesinde vurguladığı gibi Millî Mücadele’nin Önderi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Atatürk, sıklıkla dile getirdiği aziz Türk Milleti’ne duyduğu güvenini Samsun’da ilk kez test etmiş, Samsunlular da O’nu yanıltmamıştır.


Milli Mücadele fikri Samsun’da olgunlaştı

Aynı zamanda Ankara, Diyarbakır, Erzurum, Van, Trabzon, Konya, Sivas, hatta Edirne’deki silah arkadaşları ile Samsun ve Havza’da yaptığı telgraf üzerinden görüşmelerde kendisi ile birlikte Türk milletine son vazife-i vicdaniyeyi icra etmekte hemfikir olduklarını görmüştür. Diğer bir ifade ile Amasya Genelgesi’nin hem fikrî hem de hissî cepheleri Samsun’da hazır hale gelmiştir. Dolayısı ile Atatürk’ün Anadolu merkezli Millî Mücadele fikri “İstanbul’da doğmuş, Samsun’da olgunlaşmış, Amasya’da ise uygulanmaya başlanmıştır” diyebiliriz.
20.yüzyılın başlarında Avrupalı emperyalist güçler Osmanlı Devleti şahsında Büyük Türk Milleti’ni tarihten silmeye ve Anadolu’da yok etmeye cüret etmişler, vatanperver komutanların öncülüğünde Gazi Paşamızın liderliğinde Aziz ecdadımız şanlı bir mücadele ile direnmiş, nihayetinde büyük bir zafer kazanmıştır. Büyük Önder Atatürk’ün askeri ve siyasi dehası, millet sevgisi ve milli irade ile birleşmiş, bugün de Türk Milleti’nin iradesinin tecelligahı olan TBMM ve Türkiye Cumhuriyeti ortaya çıkmıştır. Gazi Mustafa Kemal Paşa; “Bütün ümidim gençliktedir, Gençler! Cumhuriyeti biz kurduk, onu yükseltecek ve yaşatacak olan sizlersiniz” diyerek Türk gençliğine büyük bir sorumluluk yüklemiştir. Türk Gençliği Atasının güvenini boşa çıkarmamış, bilimde, kültürde, sanatta ve sporda başarılarına vatan müdafaasında gösterdiği fedakarlıklarla devam ettirmiş ve ettirmektedir.

Atamızın ifadesi ile “temelleri Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Cumhuriyetimiz” çağdaş medeniyetleri yakalamış ve üzerine çıkmak için azimle çalışmaktadır.

Samsunluların gönlünde müstesna yeri olan Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramınız kutlu olsun!

Yorum Yap

Yorum Yap覺n

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan

Gündem

Samsun Valiliği uyardı : Yağışlar 21.00’e kadar sürecek

Samsun Valiliği

Samsun Valiliği tarafından yapılan açıklamada; bu akşam saat 21.00’e kadar yağışların süreceği belirtildi.

Samsun Valiliği tarafından yapılan açıklamada, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün son değerlendirmesine göre; kentin batısında Alaçam ve Yakakent başta olmak üzere Vezirköprü; Bafra ve Havza ilçelerinde yer yer şiddetli yağışın saat 21.00’a kadar devam edeceği belirtildi.

Açıklamada ayrıca; Alaçam ilçesinde son 6 saatte gerçekleşen yağış miktarının ise 58 kilogram; son bir saatte ise 43 kilograma ulaştığı vurgulandı. Şöyle devam edildi:

Samsun Valiliği

“İlgili kurumlarımız ve belediye başkanlıklarımız gerekli önlemleri almış olup; meydana gelebilecek ani sel, su baskını, heyelan, yağış anında kuvvetli rüzgar ve ulaşımda aksama gibi olumsuzluklara karşı tedbirli olunması; vatandaşlarımızın can güvenliği için dere kenarlarından uzaklaşması büyük önem arz etmektedir.”

Okumaya devam et

Gündem

Meteoroloji yağış uyarısı yaptı

Meteoroloji

Meteoroloji Genel Müdürlüğü; sel, su baskını, yıldırım, heyelan, yerel dolu yağışı; ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması konusunda uyardı.

Yurdu etkisi altına alan sağanak yağış ile ilgili Meteoroloji Genel Müdürlüğü uyardı. Yapılan son değerlendirmelere göre; özellikle Zonguldak, Düzce, Karabük, Bolu’nun kuzeyi; Kastamonu, Sinop ve Samsun’da kuvvetli (21-50 kg/m2/12 saat); Bartın ile Kastamonu’nun kuzeyinde yer yer çok kuvvetli (51-75 kg/m2/12 saat) sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor.

Ayrıca aralıklı ve yerel olarak kuvvetli olması beklenen sağanak yağışlarla birlikte sel; su baskını, heyelan, yıldırım, ulaşımda aksamalar; yağış anında kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması konusunda da uyarı yapıldı.

Meteoroloji

Sıcaklıklar düştü

Bununla birlikte yapılan değerlendirmelere göre; 2022 yılı Mayıs ayı ortalama sıcaklığı 16.9 derece ile uzun yıllar ortalaması olan 17.1 derecinin (1991-2020 dönemi) 0.2 derece altında gerçekleşti.

Ayrıca ortalama sıcaklıklar Güney Ege kıyıları, Akdeniz Bölgesinin güney batı kıyıları çevrelerinde mevsim normallerinin üzerinde seyretti. Bunun dışında; Doğu Karadeniz’in kıyı kesimleri ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin genelinde normallerinin altında gerçekleşti.

Bunun dışında en düşük sıcaklık – 4.1 derece ile Kangal; en yüksek sıcaklık 41.7 derece ile Ceylanpınar’da ölçüldü.

2022 yılı Mayıs ayında Florya, Dikili ve Çankırı’da yeni ekstrem (maksimum) sıcaklıklar gerçekleşti. 2022 yılı Mayıs ayı; alansal ortalama yağışı 44.1 mm ile uzun yıllar ortalaması (1991- 2020 dönemi ) olan 52,7 mm’nin yüzde 16,3 altında gerçekleşti.

Ayrıca en fazla yağış 97.0 mm ile Rize, en düşük yağış 9.3 mm ile Balıkesir’de ölçüldü.

Meteroloji

Meteoroloji verilerine göre yağışlar arttı

Yağışlar Güneydoğu Anadolu Bölgesinde normaline göre yüzde 40 arttı. Ayrıca Marmara bölgesinde yüzde 61 oranında azaldı. Akdeniz, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde normaline göre; yağışlarda azalma görülürken, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise artma görüldü.

Ayrıca Ege ve Marmara bölgeleri son 26 yılın en düşük mayıs ayı yağışını aldı.

2021 yılı Mayıs ayında 65 adet kuvvetli meteorolojik hadise gerçekleşti. Özellikle bu sayı 2022 yılı Mayıs ayında 87’ye çıktı.

Okumaya devam et

Gündem

Yöresel Yemek Şenliği renkli görüntülere sahne oldu

Yöresel Yemek Şenliği ile Çarşambalılar hünerlerini sergileyerek jüri karşısına çıktı.

Çarşamba Belediyesi ve Çarşamba İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü iş birliği ile; Yeşilırmak Millet Bahçesi’nde düzenlenen ‘Yöresel Yemek Şenliği’ nde hünerli eller jüri karşısına çıktı.

Canlı müzikten yöresel ikramlara, dolu dolu geçen programda; ünlü şefler Çarşambalı kadınların yapmış olduğu yemekleri puanladılar.

Çarşamba Belediyesi’nin Türk Mutfağı Haftası’na özel olarak başlattığı ‘Yöresel Yemek Yarışması’nın finali; Yeşilırmak Millet Bahçesi’nde gerçekleşen Yöresel Yemek Şenliği’nde yapıldı. Çarşamba’da lezzet rüzgarları estiren şenlik, renkli anlara sahne oldu.

Yöresel Yemek Şenliği’nde; hünerli eller, lezzetli yemeklerini pişirirken yarışmanın finalini izlemeye gelenler canlı müzik eşliğinde yöresel ikramların tadına baktı.

Yöresel Yemek Şenliği

Yöresel Yemek Şenliği

Düzenlenen yarışmada ön elemeyi geçen 10 yarışmacı, jüri önünde yarıştı. Özellikle kıyasıya rekabetin olduğu yarışmada Gurme, Eğitmen Şef Haldun Tüzel, Şef Uğur Gömeç, Şef Ercan Yılmaz ve Şef Emrah Zeyyat Karbancıoğlu; lezzetli yemeklerin tadına bakıp oyladı.

Yarışmanın 1’inci, 2’nci ve 3’üncüsünün hediyelerini Çarşamba Kaymakamı Doç. Dr. Şükrü Yıldırım, Çarşamba Belediye Başkanı Halit Doğan ve Çarşamba Cumhuriyet Savcısı Yusuf Bayri takdim etti.

Çarşamba İlçe Milli Eğitim Müdürü Mustafa Özdemir ve AK Parti İlçe Başkanı Taner Özden’de yarışmaya katılanlara ödüllerini takdim ederek tebrik etti.

Yöresel Yemek Şenliği

Başkan Doğan, “Yarışmamızı geleneksel hale getireceğiz”

‘Yöresel Yemek Şenliği’ni geleneksek hale getirmeyi planladıklarını dile getiren Çarşamba Belediye Başkanı Halit Doğan; “Çarşamba’mız kırçanından kıvratmasına pidesine, birçok yöresel lezzeti olan bir ilçe.

Yöresel Yemek Şenliği’mizde hem Çarşambalı hanımlarımız lezzetli yemeklerini pişirdiler hem de Yeşilırmak Millet Bahçemizde güzel bir etkinlikle hemşehrilerimizle buluşmuş olduk. Kuşaktan kuşağa lezzet aşılandığı bir program oldu bizim için.

İnşallah ilçemizde ‘Yöresel Yemek Şenliği’mizi geleneksel hale getirmiş olacağız. Kıymetli jürilerimize, yarışmamıza katılan Çarşambalı hanımefendilere, etkinliğimizde bizleri yalnız bırakmayan tüm hemşehrilerimize teşekkür ederim” diye konuştu.

Okumaya devam et

Editör Seçimi

    Copyright © 2021